![]() | |||||||
| |||||||
Kazimierski Park Krajobrazowy został utworzony w 1979r jako ósmy z kolei w Polsce i pierwszy w województwie lubelskim. Powierzchnia KPK wynosi 11862ha, a otaczającej go strefy ochronnej 28772ha. Park i jego otulina objęły w całości lub w części 10 gmin województwa lubelskiego. W obrębie KPK znalazły się fragmenty Płaskowyżu Nałęczowskiego, Równiny Bełżyckiej, Kotliny Chodelskiej, Małopolskiego Przełomu Wisły i Równiny Radomskiej. Subregiony te różnią się między sobą charakterystycznymi cechami krajobrazu. Najbardziej urozmaiconą rzeźbę ma Płaskowyż Nałęczowski. Przyczyniła się do tego woda, rzeźbiąc w pokrywającej go czapie lessowej niezliczoną ilość wąwozów. Procesy erozyjne trwają nadal, powodując stałe, często bardzo gwałtowne, zmiany rzeźby terenu. Dzięki temu można na Płaskowyżu Nałęczowskim znaleźć wszystkie znane formy erozyjne w ich kolejnym stadiach rozwojowych. Jest to więc naturalne, stale czynne "laboratorium przyrodnicze" pozwalające na prowadzenie ciągłych obserwacji. Jary i wąwozy przecinają często nie tylko dochodzącą do 30m grubości pokrywę lessową, ale również wapienne skały podłoża. Niekiedy ze szczelin w tych skałach wypływają strumyki tworząc charakterystyczny, wilgotny mikroklimat wielu wąwozów. Urzeźbienie zachodniej części Płaskowyżu Nałęczowskiego uważane jest za najintensywniejsze w Europie i dochodzi do 11km wąwozów na 1km kw. powierzchni terenu. Granicząca z Płaskowyżem Nałęczowskim Równina Bełżycka jest na przeważającej części pozbawiona lessu. Krajobraz jest tu raczej monotonny, ożywiany jedynie usypanymi przez wiatr wydmami piaszczystymi. Ponowne urozmaicenie rzeźby występuje na granicy Równiny Bełżyckiej i Kotliny Chodelskiej. Granica ta jest ostrą krawędzią o starych założeniach tektonicznych, przebiegającą od Wisły w rejonie miejscowości Podgórz w kierunku Rogowa. W okolicach Podgórza wysokość krawędzi dochodzi do 90m, obniżając się i zmieniając stopniowo formę na łagodniejszą w kierunku południowo-wschodnim. Właściwości budujących krawędzie skał (morgle, opoki) oraz pokrywająca ją 10-15 metrowa warstwa lessu spowodowały, że jest to drugie obok Płaskowyżu Nałęczowskiego, miejsce powstania sieci bardzo głębokich, malowniczych wąwozów. Niepowtarzalny jest widok rozciągający się z najwyższych partii krawędzi w rejonie wsi Dobre. Przy dobrej widoczności można stąd zobaczyć Góry Świętokrzyskie. Kotlina Chodelska w części znajdującej się w granicach KPK i jego otuliny stanowi niemal zupełnie płaską, otwartą przestrzeń, kontrastującą z ostrą formą górującej nad nią krawędzi. Osady pokrywające węglanowe podłoże Kotliny są efektem działalności dwóch rzek: Chodelki i Wisły. Kolejny subregion, którego część objęta została ochroną, to Małopolski Przełom Wisły, przecinający park z południowego-zachodu na północny-wschód. Na znacznym odcinku jest to bardzo wąska (około 1km), stromościenna dolina rzeczna z płaskim dnem. Prawe zbocze doliny jest wyższe (do 90m) nadbudowane lessami, lewe niższe (do 50m) pozbawione lessu. Wisła Środkowa, której najciekawszy krajobrazowo odcinek znalazł się w granicach KPK, zachowała cechy rzeki dzikiej ze zmieniającym się z roku na rok przebiegiem koryta, pojawiającymi się i znikającymi łachami piaszczystymi i wyspami. Mimo podejmowanych prób regulacji Wisłę Środkową można uznać za ostatnią nie ujarzmioną wielką rzekę Europy. Charakterystycznym elementem krajobrazu przełomu Wisły są ślady po licznych kamieniołomach, które na przestrzeni wieków eksploatowano w zboczach doliny. Równina Radomska, na której leży lewobrzeżna część KPK i jego otuliny jest raczej płaska i monotonna. Pokrywające ją piaski sandrowe i gliny nie są tak podatne na erozje wodną jak lessy. W związku z tym rzeźba terenu różni się radykalnie od sąsiadującego przez Wisłę Płaskowyżu Nałęczowskiego. Warto wspomnieć, że od czasu zlodowacenia środkowopolskiego Wisła płynęła na zachód od dzisiejszego Janowca. Pozostałością tych czasów jest przebiegająca na lewo od Janowca kopalna pradolina Wisły. Dzisiejsza, przełomowa dolina ma około 140 000 lat. |
| ||||||
|
Strona jest zoptymalizowana dla przeglądarki MS Internet Explorer. Rodzielczość 800x600
| |||||||